Obowiązkowe czipowanie zwierząt a ochrona danych osobowych

Sejm uchwalił przepisy wprowadzające obowiązek znakowania wszystkich psów i kotów, tworząc jednocześnie Krajowy Rejestr Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK).

Z danych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że system docelowo obejmie około 8 mln psów oraz 6 mln kotów, co czyni go jednym z największych rejestrów tego typu w Polsce.

W praktyce oznacza to rozszerzenie obowiązków właścicieli zwierząt, ale także zmiany w obszarze ochrony danych osobowych, ponieważ rejestr będzie gromadził dane pozwalające na identyfikację opiekunów zwierząt.

Jakie dane znajdą się w Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów?

Funkcjonowanie Rejestru wiąże się bezpośrednio z przetwarzaniem danych osobowych właścicieli zwierząt, umożliwiających przypisanie zwierzęcia do właściciela, takich jak:

• imię i nazwisko,
• adres zamieszkania,
• numer telefonu kontaktowego, jeżeli właściciel taki numer posiada,
• numer PESEL (jeżeli właściciel jest osobą fizyczną, a w przypadku osoby fizycznej nieposiadającej numeru PESEL – kod kraju i numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość tej osoby).

Ponadto w rejestrze znajdą się takie dane jak:

• niepowtarzalny numer psa albo kota generowany przez KROPiK podczas rejestracji,
• numer transpondera wszczepionego psu albo kotu,
• nazwę, rasę, umaszczenie, płeć psa albo kota i datę urodzenia psa albo kota, jeżeli jest znana,
• imię i nazwisko lekarza weterynarii, który dokonał rejestracji.

Należy pamiętać, że jednym z kluczowych wymogów RODO jest zasada minimalizacji danych. Oznacza to, że w rejestrze mogą być gromadzone wyłącznie informacje niezbędne do realizacji celu ustawy.

Administrator danych – kto odpowiada za bezpieczeństwo informacji?

Administratorem danych przetwarzanych w ramach Rejestru będzie podmiot publiczny odpowiedzialny za prowadzenie rejestru – Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Oznacza to, że na administratorze spoczywają obowiązki takie jak:

• wdrożenie odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych,
• zapewnienie integralności i poufności danych,
• realizacja obowiązku informacyjnego wobec właścicieli zwierząt.

Z punktu widzenia obywatela istotne jest, że dane nie będą przetwarzane dowolnie lecz w jasno określonym celu wynikającym wprost z przepisów prawa.

Czy KROPiK zapewni bezpieczeństwo danych?

Jednym z argumentów przemawiających za utworzeniem centralnego rejestru jest większe bezpieczeństwo i wiarygodność danych.

Przeciwnicy Rejestru podnoszą zaś zarzuty:

• centralizacji dużej ilości danych,
• ryzyko nieuprawnionego dostępu,
• brak integracji z już istniejącymi bazami prywatnymi.

Jak długo dane będą przechowywane?

Ustawa zakłada dość długie okresy retencji danych:

• do 5 lat od śmierci zwierzęcia,
• do 30 lat od momentu rejestracji lub urodzenia zwierzęcia jeżeli data śmierci nie została zarejestrowana.

Czy będzie kontrola wypełnienia obowiązku znakowania zwierząt?

Do kontroli w zakresie oznakowania i rejestracji psów i kotów będą uprawnione organy Inspekcji Weterynaryjnej, funkcjonariusze Policji oraz strażnicy straży gminnej.

Osoby wykonujące czynności kontrolne będą uprawnione do:

1. legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, jeżeli jest to niezbędne do przeprowadzenia kontroli,
2. odczytania numeru transpondera wszczepionego psu lub kotu za pomocą czytnika,
3. weryfikacji danych w KROPiK powiązanych z odczytanym numerem transpondera wszczepionego psu lub kotu.

Brak realizacji obowiązków wynikających z ustawy o KROPiK przez właścicieli zwierząt zagrożone jest karą grzywny.

Prawa właścicieli zwierząt

Każdy właściciel, którego dane znajdą się w KROPiK, zachowuje prawa wynikające z RODO, w tym:

• prawo dostępu do danych,
• prawo do ich sprostowania,
• prawo do ograniczenia przetwarzania.

Warto jednak mieć na uwadze, że część uprawnień (np. prawo do usunięcia danych) może być ograniczona, jeżeli przetwarzanie wynika z obowiązku ustawowego.

KROPiK a obowiązki właściciela – aspekt RODO w praktyce | Podsumowanie

Z punktu widzenia właściciela zwierzęcia nowe przepisy oznaczają nie tylko obowiązek czipowania, ale również przekazania swoich danych do systemu publicznego.

W praktyce warto:

• upewnić się, jakie dane są przekazywane,
• zweryfikować ich poprawność,
• korzystać z przysługujących praw (np. aktualizacji danych).

To szczególnie istotne, ponieważ błędne dane w rejestrze mogą prowadzić do konsekwencji prawnych.

Wprowadzenie KROPiK to przykład regulacji, w której prawo administracyjne łączy się z ochroną danych osobowych. Dla właścicieli zwierząt oznacza to nie tylko nowe obowiązki, ale także konieczność świadomego zarządzania swoimi danymi w systemie publicznym.

Najczęściej zadawane pytania