Każdy z nas liczy na stabilność finansową po zakończeniu pracy zawodowej. Niestety, decyzje ZUS dotyczące obniżenia świadczeń emerytalnych mogą zaskoczyć i budzić wątpliwości co do ich prawidłowości. W tym artykule wyjaśnimy, jak przełomowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na Twoje świadczenia emerytalne, kto może ubiegać się o wyrównanie oraz jakie kroki należy podjąć, aby odzyskać należne pieniądze.
Czy możesz uzyskać wyrównanie i odzyskać prawidłowe świadczenia emerytalne?
Nowelizacją Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wprowadzono art. 25 ust. 1b. Zgodnie z nim osoby, które złożyły wniosek o przyznanie wcześniejszej emerytury przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, a następnie wniosek o przyznanie emerytury powszechnej, miały podstawę do obliczenia świadczenia pomniejszoną o kwotę stanowiącą sumę pobranych świadczeń emerytalnych, przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że przytoczony przepis jest niezgodny z Konstytucją RP. Osoby uprawnione, które złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed dniem 01.01.2013 r., nie mogły przewidzieć, że przejście na wcześniejszą emeryturę spowoduje pomniejszenie zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia emerytalne.
Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności przepisu dodanego do Ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że:
„(…) w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Ubezpieczeni, którzy zdecydowali się na korzystanie z wcześniejszej emerytury, nie mieli świadomości skutków prawnych, jakie może wywoływać w sferze ich przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. Nie mogli przewidzieć, że przejście na emeryturę przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia emerytalne. Dopiero osoby decydujące się na wcześniejszą emeryturę po ogłoszeniu ustawy nowelizującej mogły zapoznać się z nowymi regulacjami”.
Jakie znaczenie ma wyrok dla Twoich świadczeń emerytalnych?
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma ogromne znaczenie dla możliwości ponownego przeliczenia świadczeń emerytalnych i wypłaty różnicy za niesprawiedliwie naliczone świadczenia. Może dotyczyć tysięcy osób, a wysokość roszczeń od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sięgać może nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Wydany wyrok przywraca równość wobec prawa dla osób, które ucierpiały w wyniku niekorzystnych przepisów. Pamiętaj, że złożenie wniosku do ZUS o odszkodowanie za wcześniejszą emeryturę daje Ci możliwość wyrównania strat finansowych, a dzięki ponownemu przeliczeniu świadczeń emerytalnych możesz otrzymać wyższą emeryturę niż dotychczas.
Kto może ubiegać się o odszkodowanie za wcześniejsze świadczenia emerytalne?
Prawo do odszkodowania przysługuje osobom, które nabyły prawo do wcześniejszej emerytury górniczej, kolejowej, w związku z pracą w warunkach szczególnych lub na podstawie art. 88 lub 88a Ustawy Karta Nauczyciela i należą do jednej z kategorii:
- kobiety urodzone w latach 1949-1959 (z wyjątkiem rocznika 1953)
- mężczyźni urodzeni w latach 1949-1954 (z wyjątkiem rocznika 1953)
Osoby te, które przed 6 czerwca 2012 r. pobierały wcześniejsze świadczenia emerytalne, a następnie złożyły wniosek o emeryturę powszechną, mają prawo do dochodzenia odszkodowania. Uprawnionymi są wyłącznie osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., które korzystały z wcześniejszych świadczeń emerytalnych i złożyły wniosek o emeryturę powszechną.
Osoby urodzone w 1953 r. nie podlegają wyrokowi TK z 04.06.2024 r., ponieważ dla tej grupy zapadł wcześniejszy wyrok z 06.03.2019 r., sygn. akt P 20/16.
Jakie kroki należy podjąć?
Wyrok TK, wskazujący na sprzeczność przepisu z Konstytucją RP, daje podstawę do wznowienia postępowania. Przede wszystkim powinieneś zebrać dokumentację do sprawy, w tym decyzje wydane przez ZUS. Następnie złóż wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok TK z dnia 04.06.2024 r. Jeśli ZUS odmówi wznowienia postępowania ze względu na brak publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw, złóż odwołanie do sądu powszechnego.
Pamiętaj, że termin na złożenie odwołania od niekorzystnej decyzji ZUS wynosi tylko 30 dni.
Skorzystanie z pomocy doświadczonych prawników zwiększa Twoje szanse na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy. Powierzenie sprawy profesjonalistom pozwala uniknąć błędów formalnych, które mogłyby wydłużyć proces, i ułatwia uzyskanie pełnych świadczeń emerytalnych. Zapraszamy do współpracy z Kancelarią Halaś, Konieczny i Wspólnicy. Skorzystaj z pomocy prawnej doświadczonych prawników. Powierzenie sprawy profesjonalistom zwiększa szanse na powodzenie sprawy, pomaga uniknąć ewentualnych błędów formalnych, które mogą wydłużyć proces.
Najczęściej zadawane pytania
Kto może ubiegać się o wyrównanie emerytury po wyroku TK?
Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., które przed 6 czerwca 2012 r. pobierały wcześniejszą emeryturę, a następnie przeszły na emeryturę powszechną i którym ZUS pomniejszył podstawę świadczenia.
Jakie działania trzeba podjąć, aby odzyskać pieniądze od ZUS?
Należy złożyć wniosek o wznowienie postępowania do ZUS, powołując się na wyrok TK z 4 czerwca 2024 r. W przypadku odmowy konieczne jest wniesienie odwołania do sądu w terminie 30 dni.