Rażąco niska cena – wyrok KIO 1909/25 KIO 1910/25

Czego dotyczy wyrok KIO 1909/25 KIO 1910/25?

Rażąco niska cena to jedna z najbardziej problematycznych instytucji w zamówieniach publicznych. Jej ocena często prowadzi do sporów, a błędy zamawiających skutkują unieważnieniem czynności wyboru ofert. Dobrym przykładem jest wyrok KIO 1909/25 KIO 1910/25 z 12 czerwca 2025 r., który pokazuje, jak należy prawidłowo analizować wyjaśnienia wykonawcy i gdzie przebiega granica między formalizmem a rzeczywistą oceną oferty.

Sprawa dotyczyła postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu przy realizacji inwestycji drogowej. Zamawiający zdecydował się na odrzucenie oferty jednego z wykonawców, uznając, że zawiera ona rażąco niską cenę.

Podstawą takiej decyzji był przede wszystkim brak dodatkowych dokumentów i dowodów, które zdaniem zamawiającego powinny potwierdzać realność zaoferowanej ceny. Zamawiający pominął merytoryczną analizę wyjaśnień i skupił się wyłącznie na ich aspekcie formalnym.

• brak zewnętrznych dowodów nie przesądza o nierealności ceny
• zamawiający ma obowiązek badać treść wyjaśnień, a nie tylko formę
• realność ceny można wykazać kalkulacją własną wykonawcy

Jakie podejście do braku dowodów prezentuje wyrok KIO 1909/25 KIO 1910/25?

Krajowa Izba Odwoławcza zakwestionowała restrykcyjne podejście zamawiającego. Wskazano, że:

• sama okoliczność braku dowodów nie przesądza o nierealności ceny
• zamawiający musi analizować treść wyjaśnień
• kalkulacja własna wykonawcy może być wystarczająca

Instytucja weryfikująca ofertę powinna dokonać realnej oceny ekonomicznej, odnieść się do argumentów wykonawcy oraz uwzględnić specyfikę zamówienia. Odrzucenie oferty wyłącznie z powodu braku załączników stanowi naruszenie przepisów prawa zamówień publicznych.

Wyrok KIO 1909/25 KIO 1910/25 – znaczenie dla wyjaśnień wykonawcy

Wyjaśnienia wykonawcy mają pierwszorzędne znaczenie, a dowody są ich uzupełnieniem.

• kluczowa jest logiczna kalkulacja kosztów
• brak dokumentów od podmiotów trzecich nie przesądza o odrzuceniu
• liczy się spójność i realność wyliczeń

Cena może być podejrzana, gdy:

• odbiega od realiów rynkowych
• nie uwzględnia wszystkich kosztów
• stwarza ryzyko niewykonania zamówienia

Jednocześnie:

• to wykonawca wykazuje realność ceny
• zamawiający musi prowadzić rzetelną procedurę wyjaśniającą
• ocena musi być indywidualna

Jakie błędy zamawiającego wskazał wyrok KIO 1909/25 KIO 1910/25?

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę przede wszystkim na trzy najważniejsze błędy popełnione przez zamawiajacego:

• skupienie się na braku dowodów zamiast na treści wyjaśnień
• pominięcie analizy ekonomicznej kalkulacji
• nadmierny formalizm

W efekcie KIO nakazała ponowne badanie ofert.

Jakie znaczenie praktyczne ma ten wyrok?

Dla wykonawców omawiane orzeczenie stanowi bardzo ważną wskazówkę, ze kluczowe znaczenie mają dobrze przygotowane i logiczne wyjaśnienia dotyczące ceny. Nawet jeśli wykonawca nie dysponuje rozbudowanymi dokumentami zewnętrznymi, nadal może skutecznie wykazać realność swojej oferty.

Z perspektywy zamawiających wyrok KIO 1909/25 KIO 1910/25 przypomina natomiast, że procedura badania rażąco niskiej ceny wymaga rzeczywistej analizy merytorycznej. Odrzucenie oferty nie może opierać się wyłącznie na formalnych brakach lecz powinno wynikać z konkretnej i uzasadnionej oceny ekonomicznej.

Orzeczenie to wzmacnia więc standard rzetelnego badania ofert i może mieć istotny wpływ na przyszłe postępowania dotyczące odrzucenia oferty za rażąco niską cenę oraz procedury badania rażąco niskiej ceny w zamówieniach publicznych.