Fałszywe reklamy z wizerunkiem Rafała Brzoski pojawiły się w mediach społecznościowych. Tym razem materiały sugerowały m.in. zatrzymanie przedsiębiorcy przez policję. Brzoska po raz kolejny zwraca uwagę na problem odpowiedzialności Mety za treści rozpowszechniane za pośrednictwem jej platform.
Spór Rafała Brzoski z Meta ma jednak również istotny wymiar prawny. Jakie obowiązki spoczywają na platformie po otrzymaniu informacji o bezprawnej reklamie? Czy Meta może powoływać się na to, że nie jest autorem publikowanych treści? O prawnych aspektach sprawy wypowiedział się mec. Michał Konieczny.
Spór Rafała Brzoski z Meta – czego dotyczą najnowsze zarzuty?
Spór Rafała Brzoski z Meta jest kolejnym etapem problemu, który przedsiębiorca sygnalizuje już od dłuższego czasu. Chodzi o reklamy wykorzystujące jego wizerunek i przedstawiające go w nieprawdziwym, często sensacyjnym kontekście.
W najnowszym przypadku materiały miały sugerować, że Rafał Brzoska został zatrzymany przez policję. Do ich przygotowania wykorzystano również obrazy wygenerowane przy pomocy sztucznej inteligencji.
Tego rodzaju fałszywe reklamy w internecie mogą być szczególnie niebezpieczne. Profesjonalnie przygotowana grafika, zdjęcie znanej osoby oraz nagłówek przypominający komunikat prasowy mogą sprawić, że użytkownik uzna materiał za autentyczny.
Właśnie dlatego spór Rafała Brzoski z Meta dotyczy nie tylko samego wykorzystania fotografii przedsiębiorcy. Pojawia się również pytanie o to, kto powinien odpowiadać za dalsze rozpowszechnianie takiego przekazu.
Odpowiedzialność platformy za reklamy a Spór Rafała Brzoski z Meta
Czy Meta może odpowiadać za reklamę, której sama nie stworzyła?
To jedno z najważniejszych pytań, jakie pojawiają się w kontekście sprawy. Platforma może argumentować, że autorem konkretnego materiału jest reklamodawca, a Meta jedynie udostępnia narzędzia umożliwiające publikację.
W przypadku płatnych reklam sytuacja może być jednak bardziej złożona.
Platforma nie tylko przechowuje treść. Udostępnia system reklamowy, pozwala określić grupę odbiorców, dobiera sposób wyświetlania materiału i monitoruje skuteczność kampanii. Jednocześnie uzyskuje przychód z emisji reklamy.
Jak wskazuje mec. Michał Konieczny:
Weryfikuje je, targetuje odbiorców i monetyzuje.
adwokat Michał Konieczny
Zdaniem prawnika właśnie ta aktywna rola platformy może mieć znaczenie przy ocenie jej odpowiedzialności.
Perspektywa prawna sporu Rafała Brzoski z Meta
Unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA) reguluje odpowiedzialność pośredników. Zgodnie z art. 6 DSA, hostingodawca jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy nie posiada realnej wiedzy o nielegalnej działalności, a po jej uzyskaniu niezwłocznie usuwa takie treści.
Jednak diabeł tkwi w szczegółach interpretacji słowa „niezwłocznie” oraz w samym charakterze płatnych reklam. Kiedy platforma zarabia na reklamach naruszających prawo, samo ich usunięcie po zgłoszeniu nie zwalnia jej z odpowiedzialności odszkodowawczej. Spór Rafała Brzoski z Meta pokazuje, że granica między neutralnym pośrednictwem a aktywnym udziałem w dystrybucji została przekroczona.
Mec. Michał Konieczny szczegółowo wyjaśnia mechanizm konstrukcji roszczenia w tej sytuacji prawnej:
Sądzę, że trudno będzie Mecie przekonać sąd, że w tym przypadku była 'tylko platformą'. Trzeba zaznaczyć, że art. 6 Aktu o usługach cyfrowych (ang. Digital Services Act - DSA) zwalnia hostingodawcę z odpowiedzialności wtedy, gdy nie miał wiedzy o nielegalnej treści, a po jej uzyskaniu działał 'niezwłocznie'. Wykorzystanie twarzy p. Rafała Brzoski w kompromitującym, nieprawdziwym kontekście - zatrzymania przez policję - może stanowić naruszenie dobrego imienia, wizerunku i prywatności, niezależnie od tego, kto reklamę zamieścił w sieci jako reklamodawca. Roszczenie przeciwko Mecie może być oparte na tym, że umożliwiła i zmonetyzowała publikację, a nie na tym, że sama ją 'stworzyła.
adwokat Michał Konieczny
Wykorzystanie wizerunku – jakie dobra osobiste mogą zostać naruszone?
W przypadku reklam wykorzystujących wizerunek problem prawny nie sprowadza się wyłącznie do pytania, czy ktoś miał prawo posłużyć się fotografią. Znaczenie ma również kontekst, w jakim fotografia została wykorzystana.
Jeżeli zdjęcie przedsiębiorcy zostaje zestawione z nieprawdziwą informacją sugerującą zatrzymanie przez policję, popełnienie przestępstwa czy inne kompromitujące zdarzenie, potencjalne naruszenie może obejmować więcej niż samo prawo do wizerunku. Może pojawić się również kwestia ochrony dobrego imienia i prywatności.
Jak komentuje mec. Michał Konieczny:
Wykorzystanie twarzy p. Rafała Brzoski w kompromitującym, nieprawdziwym kontekście - zatrzymania przez policję - może stanowić naruszenie dobrego imienia, wizerunku i prywatności.
adwokat Michał Konieczny
Jest to istotne rozróżnienie. Bezprawne wykorzystanie zdjęcia i rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o danej osobie mogą stanowić dwa powiązane, ale odrębne aspekty naruszenia jej praw.
Jakie roszczenia mogą przysługiwać osobie poszkodowanej?
W przypadku naruszenia dóbr osobistych przepisy prawa cywilnego przewidują kilka instrumentów ochrony. Ich zastosowanie zależy jednak od charakteru naruszenia i jego skutków.
Poszkodowany może w określonych sytuacjach domagać się przede wszystkim zaniechania dalszego naruszania jego dóbr osobistych. Możliwe jest także żądanie usunięcia skutków naruszenia, na przykład poprzez publikację odpowiedniego oświadczenia lub przeprosin.
W grę może wchodzić również roszczenie finansowe.
Mec. Michał Konieczny zwraca uwagę, że w przypadku tego rodzaju spraw można rozważać zarówno zadośćuczynienie za krzywdę, jak i odszkodowanie – jeżeli zostanie wykazana konkretna szkoda majątkowa.
Oprócz tego w grę wchodzi zadośćuczynienie pieniężne, jednak tutaj wysokość może być trudna do oszacowania a priori, ale skala będzie argumentem za kwotą istotnie wyższą niż symboliczna. Jeśli zaś uda się wykazać szkodę majątkową, na przykład koszty działań prawnych podjętych w związku z powtarzającymi się naruszeniami, także odszkodowanie.
adwokat Michał Konieczny
Dlaczego spór Rafała Brzoski z Meta jest ważny także dla innych osób?
Spór Rafała Brzoski z Meta pokazuje szerszy problem, z którym mogą mierzyć się przedsiębiorcy, osoby publiczne, celebryci, politycy, a w praktyce każdy użytkownik internetu.
Rozwój sztucznej inteligencji sprawił, że przygotowanie realistycznego zdjęcia lub materiału sugerującego udział konkretnej osoby w określonym wydarzeniu jest znacznie prostsze niż jeszcze kilka lat temu. Jednocześnie reklamy internetowe pozwalają szybko dotrzeć z takim przekazem do bardzo dużej liczby odbiorców.
Z perspektywy osoby poszkodowanej szczególnie ważne staje się więc nie tylko ustalenie, kto stworzył fałszywy materiał, ale także sprawdzenie, w jaki sposób został on rozpowszechniony.
W przypadku bezprawnego wykorzystania wizerunku lub rozpowszechniania nieprawdziwych informacji warto zatem każdorazowo przeanalizować zarówno treść publikacji, jak i sposób jej dystrybucji. To właśnie te elementy mogą przesądzić o tym, jakie działania prawne będą w danej sytuacji najbardziej efektywne.
Czego dotyczy spór Rafała Brzoski z Meta?
Spór Rafała Brzoski z Meta dotyczy m.in. reklam publikowanych w mediach społecznościowych, które wykorzystywały wizerunek przedsiębiorcy i przedstawiały go w nieprawdziwym kontekście. Sprawa rodzi pytania o ochronę wizerunku w internecie oraz o zakres odpowiedzialności platformy za treści rozpowszechniane za jej pośrednictwem.
Czy Meta może odpowiadać za fałszywe reklamy publikowane na jej platformach?
Sama obecność bezprawnej treści na platformie nie oznacza automatycznie odpowiedzialności jej operatora. Znaczenie mogą mieć jednak m.in. sposób działania platformy, jej rola w dystrybucji reklamy, wiedza o naruszeniu oraz reakcja po otrzymaniu zgłoszenia. Dlatego odpowiedzialność Mety za reklamy wymaga analizy konkretnego przypadku.
Czy za wykorzystanie wizerunku bez zgody można domagać się zadośćuczynienia?
W określonych sytuacjach bezprawne wykorzystanie wizerunku może stanowić naruszenie dóbr osobistych i prowadzić do możliwości dochodzenia roszczeń, w tym zadośćuczynienia pieniężnego. Zakres i wysokość ewentualnych roszczeń zależą od okoliczności konkretnej sprawy, m.in. charakteru i skali naruszenia oraz jego skutków.