Influencer miał opublikować trzy materiały, a opublikował tylko jeden. Nie dotrzymał terminu, przestał odpowiadać albo przygotował materiał zupełnie inny niż ten, który został uzgodniony z marką. Co w takiej sytuacji może zrobić marka?
Nie zawsze konieczne jest natychmiastowe zakończenie współpracy. W pierwszej kolejności trzeba sprawdzić umowę, ustalić, na czym dokładnie polega naruszenie i jakie konsekwencje przewidziano na taką sytuację.
Influencer nie wykonuje umowy – od czego zacząć?
W sporze z influencerem pierwszym dokumentem, który warto przeanalizować, jest umowa. Współprace influencerskie często są konstruowane indywidualnie i mogą łączyć elementy różnych umów. Strony mają przy tym dużą swobodę w określaniu wzajemnych praw i obowiązków.
Dlatego znaczenie będą miały nie tylko ogólne postanowienia dotyczące kampanii, ale również szczegóły: liczba publikacji, terminy, sposób przygotowania materiałów, obowiązek oznaczenia reklamy, akceptacja materiału przez markę czy zasady rozliczenia.
Przykładowo, jeżeli influencer zobowiązał się do przygotowania dwóch filmów na TikToka do określonej daty, a przesłał tylko jeden i nie reaguje na wezwania marki, mamy zupełnie inną sytuację niż wtedy, gdy materiał został przygotowany, ale marka nie zaakceptowała go z przyczyn, których wcześniej nie określono w umowie.
Rozwiązanie umowy z influencerem – kiedy jest możliwe?
W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy umowa z influencerem przewiduje możliwość jej wypowiedzenia albo odstąpienia od niej w przypadku niewykonania określonych obowiązków.
Jeżeli takich postanowień nie ma, zastosowanie mogą znaleźć przepisy Kodeksu cywilnego. W przypadku zwłoki w wykonaniu zobowiązania możliwe może być m.in. wyznaczenie influencerowi dodatkowego terminu z zagrożeniem odstąpienia od umowy.
Dlatego pochopne wysłanie influencerowi wiadomości „zrywamy współpracę” może nie być najlepszym rozwiązaniem. W zależności od sytuacji właściwe może być wcześniejsze formalne wezwanie do wykonania umowy.
Przykład: influencer nie opublikował materiału
Marka zawarła z influencerem umowę na przygotowanie czterech publikacji. Termin ostatniej z nich minął, a materiał nie został opublikowany. Influencer tłumaczy, że „nie miał czasu”, ale nie proponuje nowego terminu.
W takiej sytuacji marka powinna najpierw ustalić, czy umowa określa konsekwencje opóźnienia. Jeżeli nie, warto rozważyć formalne wezwanie do wykonania obowiązku w dodatkowym, odpowiednim terminie i wskazać konsekwencje jego bezskutecznego upływu.
Takie działanie ma również znaczenie dowodowe – pokazuje, że marka próbowała doprowadzić do wykonania umowy, zanim zdecydowała się na dalsze kroki.
Materiał od influencera nie spełnia warunków umowy
Niewykonanie umowy przez influencera nie zawsze oznacza całkowity brak publikacji.
Influencer może na przykład opublikować materiał, ale niezgodny z ustaleniami: w innym terminie, na niewłaściwej platformie, bez wymaganego oznaczenia reklamowego albo bez wykorzystania uzgodnionych elementów kampanii.
To również może stanowić nienależyte wykonanie zobowiązania.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku obowiązku prawidłowego oznaczania treści reklamowych. UOKiK wskazuje, że obowiązek czytelnego oznaczania treści komercyjnych dotyczy influencerów, reklamodawców i agencji reklamowych.
Jeżeli więc umowa przewidywała określony sposób oznaczenia reklamy, a influencer go nie zastosował, problem może dotyczyć nie tylko relacji między marką a twórcą, ale również potencjalnych konsekwencji regulacyjnych.
Co dalej z materiałami stworzonymi przez influencera?
Rozwiązanie współpracy z influencerem nie zawsze kończy wszystkie kwestie pomiędzy stronami.
Jeżeli influencer przygotował zdjęcia, filmy lub inne materiały, trzeba sprawdzić, jakie prawa do nich zostały przewidziane w umowie. Oddzielnej analizy może wymagać również kwestia prawa do wizerunku influencera.
Przykładowo marka może zdecydować się na zakończenie współpracy po tym, jak influencer przygotował część materiałów. Nie oznacza to automatycznie, że może wykorzystać je w kolejnej kampanii. Zakres praw marki powinien wynikać z zawartej umowy i udzielonych zgód.
Jak zabezpieczyć się przed problemami?
Najlepszym momentem na zabezpieczenie interesów marki jest oczywiście etap zawierania umowy. Warto jasno określić obowiązki influencera, terminy ich wykonania oraz konsekwencje ich naruszenia.
Szczególnie przydatne mogą być postanowienia dotyczące możliwości rozwiązania umowy, kar umownych, zasad zwrotu otrzymanych produktów lub zaliczek, praw do już przygotowanych materiałów oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków związanych z reklamą.
Dobrze przygotowana umowa pozwala później znacznie łatwiej odpowiedzieć na pytanie: czy influencer rzeczywiście naruszył swoje zobowiązania i co marka może w związku z tym zrobić?
Co zrobić, gdy influencer nie realizuje umowy? – podsumowanie
Przede wszystkim nie warto działać pochopnie. Należy przeanalizować umowę przez influencera, zebrać korespondencję i ustalić, na czym dokładnie polega naruszenie. Następnie można rozważyć wezwanie do wykonania umowy, naliczenie kary umownej, rozwiązanie lub odstąpienie od umowy albo dochodzenie odszkodowania – zależnie od konkretnej sytuacji.
Jeżeli współpraca ma dla marki istotną wartość, a niewykonanie umowy spowodowało szkodę, warto przed podjęciem dalszych działań skonsultować sprawę z prawnikiem.
Czy można żądać odszkodowania od influencera?
Tak, w określonych przypadkach niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej. Konieczne jest jednak wykazanie podstaw odpowiedzialności i szkody.
Czy marka może nie wypłacić influencerowi wynagrodzenia?
Nie zawsze. Kwestia wynagrodzenia zależy od treści umowy, zakresu wykonanych obowiązków oraz okoliczności niewykonania umowy. Przed wstrzymaniem płatności warto przeanalizować podstawę prawną takiego działania.
Co zrobić, gdy influencer przestał odpowiadać?
Warto rozpocząć od formalnego wezwania do wykonania umowy i wyznaczenia odpowiedniego terminu, jeżeli jest to wymagane w danej sytuacji. Dalsze kroki zależą od postanowień umowy i rodzaju naruszenia.
