Od 1 stycznia 2024 r. osoby z niepełnosprawnością mogą ubiegać się o świadczenie wspierające – nową formę finansowego wsparcia, niezależną od dochodu czy aktywności zawodowej. Wysokość świadczenia jest bezpośrednio powiązana z decyzją ustalającą poziom potrzeby wsparcia, wydawaną przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON). To właśnie decyzja WZON często staje się przedmiotem sporów i odwołań.
Czym jest świadczenie wspierające?
Świadczenie wspierające to pieniężne wsparcie dla osób dorosłych z niepełnosprawnością, mające na celu:
- wzmocnienie samodzielności,
- pokrycie dodatkowych kosztów życia związanych z niepełnosprawnością,
- możliwość przeznaczenia środków na dowolny cel związany z funkcjonowaniem osoby z niepełnosprawnością.
Świadczenie nie zależy od dochodu ani od zatrudnienia i jest przyznawane bez ograniczeń w tym zakresie.
Dlaczego decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia jest kluczowa?
Prawo do świadczenia wspierającego przysługuje osobom, których poziom potrzeby wsparcia wynosi od 70 do 100 punktów. Decyzja WZON jest oparta na:
- kwestionariuszu samooceny trudności w codziennym funkcjonowaniu,
- dokumentacji medycznej,
- wywiadzie i obserwacji,
- ocenie stopnia samodzielności w życiu codziennym.
To, jak szczegółowo i precyzyjnie opisane zostaną ograniczenia funkcjonalne, decyduje o liczbie punktów, a tym samym o wysokości świadczenia.
Jak ustalany jest poziom potrzeby wsparcia?
Ocena obejmuje zdolność do:
- samodzielnego poruszania się,
- komunikowania się,
- dbania o higienę osobistą,
- przygotowywania posiłków,
- prowadzenia gospodarstwa domowego,
- załatwiania spraw urzędowych i finansowych.
WZON może przeprowadzać ocenę w siedzibie zespołu, w miejscu pobytu osoby z niepełnosprawnością lub w innym miejscu spełniającym wymogi dostępności. Decyzja wydawana jest na czas określony, maksymalnie na 7 lat.
Wysokość świadczenia wspierającego a liczba punktów
Wysokość świadczenia wspierającego zależy od liczby punktów i może wynosić od 40% do 220% renty socjalnej.
- Im wyższy poziom potrzeby wsparcia, tym większe miesięczne świadczenie.
- Zaniżona punktacja może skutkować niższym świadczeniem, mimo faktycznie wysokich potrzeb.
Odwołanie od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
Osoby, które nie zgadzają się z decyzją WZON, mają prawo do odwołania. Procedura jest dwuetapowa:
1. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy
Pierwszym krokiem jest złożenie wniosku do WZON w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji. Warto:
- wskazać niedoszacowane obszary potrzeb wsparcia,
- uzupełnić dokumentację medyczną i funkcjonalną,
- precyzyjnie opisać trudności w codziennym życiu.
Dobrze przygotowany wniosek może skutkować zmianą decyzji bez konieczności kierowania sprawy do sądu.
2. Odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych
Jeśli ponowne rozpatrzenie nie przyniesie efektu, możliwe jest odwołanie do sądu w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie sądowe pozwala na:
- niezależną ocenę sprawy,
- przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych,
- weryfikację prawidłowości działań zespołu orzekającego.
Nowy wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia
W przypadku pogorszenia stanu zdrowia możliwe jest złożenie nowego wniosku:
- nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem ważności aktualnej decyzji,
- nowa decyzja może skutkować wyższym świadczeniem wspierającym.
Jak pomoc kancelarii prawnej zwiększa szanse na wyższe świadczenie? | Podsumowanie
Sprawy związane z ustaleniem poziomu potrzeby wsparcia są złożone i wymagają połączenia wiedzy prawnej z analizą dokumentacji medycznej. Profesjonalna pomoc prawna zwiększa szanse na:
- podwyższenie liczby punktów,
- uzyskanie wyższego świadczenia wspierającego,
- skuteczne przeprowadzenie postępowania sądowego.
Decyzja WZON ustalająca poziom potrzeby wsparcia jest fundamentem prawa do świadczenia wspierającego. Każdy punkt ma realny wpływ na wysokość otrzymywanego wsparcia finansowego. W przypadku niekorzystnej decyzji warto skorzystać z przysługujących środków odwoławczych, aby zapewnić świadczenie adekwatne do rzeczywistych potrzeb osoby z niepełnosprawnością.
Najczęściej zadawane pytania
Czy od decyzji WZON można się odwołać?
Tak. Najpierw składa się wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do WZON, a następnie – w razie potrzeby – odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Dlaczego liczba punktów ma tak duże znaczenie?
Ponieważ wysokość świadczenia wspierającego zależy bezpośrednio od ustalonego poziomu potrzeby wsparcia. Zaniżona punktacja oznacza niższe świadczenie.
Czy można ponownie złożyć wniosek przy pogorszeniu stanu zdrowia?
Tak. W przypadku pogorszenia stanu zdrowia możliwe jest złożenie nowego wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, co może skutkować wyższą punktacją i świadczeniem.
