Prawo rodzinne · Cudzoziemcy
Ślub obywatela Polski z cudzoziemcem w Polsce bierze się przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo w kościele ze skutkami cywilnymi. Cudzoziemiec poza zwykłymi formalnościami przedstawia dokument, że według prawa swojego państwa może zawrzeć małżeństwo. Jeśli nie może go uzyskać, zwolnić go z tego może sąd.
Wyjaśniamy, jakie dokumenty przygotować, ile trwa procedura w USC i ile kosztuje oraz co ślub zmienia w pobycie i obywatelstwie cudzoziemca.
Redakcja kancelariiAktualizacja: 30 października 2026Czas czytania: 9 minut
Gdzie
W dowolnym USC albo w kościele (ślub konkordatowy). Obywatel Polski nie może wziąć ślubu w Polsce przed konsulem obcego państwa.
Kluczowy dokument
Zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa. Gdy jest bardzo trudne do zdobycia, sąd może zwolnić z niego cudzoziemca.
Po ślubie
Małżeństwo nie daje automatycznie prawa pobytu ani obywatelstwa. Wniosek o pobyt składa się od 27.04.2026 tylko przez MOS.
O formie ślubu zawieranego w Polsce decyduje prawo polskie (art. 49 ust. 1 ustawy – Prawo prywatne międzynarodowe). Narzeczeni mają do wyboru:
Ślub w ambasadzie obcego państwa
Polskie prawo nie przewiduje zawarcia małżeństwa przez obywatela polskiego w Polsce przed konsulem innego państwa. Urzędy stanu cywilnego odmawiają wpisania takich aktów do polskiego rejestru. Jeśli para chce wziąć ślub w Polsce, właściwą drogą jest USC albo ślub konkordatowy.
Oboje narzeczeni osobiście przedstawiają w USC dokument tożsamości i podpisują zapewnienie, że nie wiedzą o przeszkodach do zawarcia małżeństwa (art. 76 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego). Obywatel polski, którego akty są w polskim rejestrze, nie musi przynosić ich odpisów. Cudzoziemiec składa dodatkowo dokumenty z art. 79:
| Dokument | Kto składa | Na co uważać |
|---|---|---|
| Dokument tożsamości | oboje narzeczeni | cudzoziemiec najczęściej paszport; karta pobytu nie jest warunkiem ślubu |
| Zapewnienie o braku przeszkód | oboje narzeczeni | ważne 6 miesięcy od złożenia przez obie osoby |
| Odpis aktu urodzenia | cudzoziemiec | z urzędowym tłumaczeniem na język polski |
| Dokument o ustaniu poprzedniego małżeństwa | cudzoziemiec rozwiedziony lub owdowiały | np. akt małżeństwa z adnotacją o rozwodzie, wyrok rozwodowy, akt zgonu małżonka (art. 78) |
| Zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa | cudzoziemiec | wydają je władze państwa, którego jest obywatelem; gdy jest nie do zdobycia, zwalnia z niego sąd |
Tłumaczenia
Dokumenty w języku obcym składa się z urzędowym tłumaczeniem: tłumacza przysięgłego z polskiej listy, tłumacza przysięgłego z państwa UE lub EOG albo konsula (art. 31). Przed złożeniem warto zapytać w wybranym USC, czy dany dokument wymaga apostille lub legalizacji.
Zaświadczenie o zdolności prawnej potwierdza, że według prawa państwa cudzoziemca nie ma przeszkód do ślubu. O tym, czy cudzoziemiec może zawrzeć małżeństwo, rozstrzyga jego prawo ojczyste (art. 48 Prawa prywatnego międzynarodowego), dlatego polski urząd nie ocenia tego sam.
Niektóre państwa nie wydają zaświadczeń o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa, a czasem ich uzyskanie jest praktycznie niemożliwe, np. z powodu wojny albo braku placówki dyplomatycznej. Wtedy cudzoziemiec może złożyć wniosek do sądu rejonowego.
§
Art. 79 ust. 2 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego
Jeżeli otrzymanie dokumentu napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd w postępowaniu nieprocesowym na wniosek cudzoziemca może zwolnić go od złożenia tego dokumentu.
Sąd sam ustala na podstawie prawa państwa cudzoziemca, czy może on zawrzeć małżeństwo. Zwolnienie dotyczy tylko zaświadczenia o zdolności prawnej. Akt urodzenia i dokumenty o stanie cywilnym trzeba złożyć tak czy inaczej.
Wniosek do sądu – Cudzoziemiec opisuje, dlaczego nie może uzyskać zaświadczenia, i dołącza dowody, np. odpowiedź urzędu swojego państwa.
Opłata 100 zł – Opłata stała od wniosku (art. 37 pkt 6 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
Ustalenie prawa obcego – Sąd sprawdza, czy według prawa państwa cudzoziemca nie ma przeszkód do ślubu.
Postanowienie w USC – Prawomocne postanowienie o zwolnieniu cudzoziemiec składa w urzędzie zamiast zaświadczenia.
Wybór urzędu – Ślub można wziąć w dowolnym USC w Polsce. Warto wcześniej sprawdzić wolne terminy.
Pierwsza wizyta – Oboje narzeczeni osobiście składają dokumenty i zapewnienie. Jeśli cudzoziemiec nie mówi po polsku, sam zapewnia tłumacza (art. 32 ust. 2).
Co najmniej miesiąc – Ślub nie może się odbyć wcześniej niż miesiąc po złożeniu zapewnienia. Kierownik USC może skrócić ten termin, jeśli przemawiają za tym ważne względy (art. 4 KRO).
Ślub w ciągu 6 miesięcy – Zapewnienie jest ważne 6 miesięcy. W ceremonii biorą udział dwaj pełnoletni świadkowie, a tłumacz także wtedy, gdy po polsku nie mówią świadkowie.
Akt małżeństwa – Kierownik USC sporządza akt małżeństwa najpóźniej w następnym dniu roboczym (art. 86).
Przy ślubie konkordatowym kolejność jest podobna: zapewnienie w USC, zaświadczenie dla duchownego, ślub w kościele, a następnie akt małżeństwa sporządzony na podstawie dokumentów przesłanych z parafii.
| Opłata | Kwota | Podstawa |
|---|---|---|
| Sporządzenie aktu małżeństwa | 84 zł | ustawa o opłacie skarbowej |
| Wniosek do sądu o zwolnienie z dokumentu | 100 zł | art. 37 pkt 6 ustawy o kosztach sądowych |
| Ślub cywilny poza budynkiem USC | opłata dodatkowa dla gminy | art. 85 ust. 8 Prawa o aktach stanu cywilnego |
| Tłumaczenia dokumentów i tłumacz na ślubie | według cennika tłumacza | – |
Największym kosztem są zwykle tłumaczenia przysięgłe i, przy dokumentach z niektórych państw, ich uwierzytelnienie.
W USC narzeczeni składają oświadczenia o nazwiskach, które będą nosić po ślubie, i o nazwisku przyszłych dzieci. Warto wcześniej sprawdzić, czy państwo cudzoziemca uzna wybrane nazwisko w jego dokumentach.
Stosunki majątkowe małżonków podlegają ich wspólnemu prawu ojczystemu, a gdy go nie ma – prawu państwa, w którym oboje mieszkają (art. 51 Prawa prywatnego międzynarodowego). Małżonkowie mogą też wybrać prawo państwa jednego z nich albo państwa, w którym jedno z nich mieszka, także przed ślubem (art. 52). Jeśli planujecie intercyzę, warto ustalić to razem z wyborem prawa.
Ślub nie legalizuje pobytu automatycznie. Cudzoziemiec musi złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt i zrobić to najpóźniej w ostatnim dniu swojego legalnego pobytu w Polsce (art. 105 ustawy o cudzoziemcach).
art. 158 ustawy o cudzoziemcach
Zezwolenie dla małżonka obywatela polskiego, jeżeli małżeństwo jest uznawane przez prawo polskie.
art. 195 ust. 1 pkt 4
Po co najmniej 3 latach małżeństwa i 2 latach nieprzerwanego pobytu na podstawie zezwolenia udzielonego w związku z tym małżeństwem.
od 27 kwietnia 2026 r.
Wnioski o pobyt czasowy i stały składa się wyłącznie elektronicznie, w Module Obsługi Spraw (MOS).
Małżeństwo dla pozoru
Wojewoda sprawdza, czy małżeństwo nie zostało zawarte tylko po to, by obejść przepisy o pobycie (art. 169). Bierze pod uwagę m.in. to, czy małżonkowie mieszkają razem, znali się przed ślubem i mówią w zrozumiałym dla obojga języku.
W trakcie postępowania warto pilnować ważności dokumentów i karty pobytu, a przed dłuższą podróżą sprawdzić, jak wpłynie na sprawę wyjazd z Polski w trakcie procedury pobytowej.
Małżeństwo z obywatelem Polski nie daje obywatelstwa polskiego. Cudzoziemiec może jednak zostać uznany za obywatela polskiego przez wojewodę, jeżeli spełnia łącznie warunki z art. 30 ustawy o obywatelstwie polskim:
Ponieważ pobyt stały można uzyskać dopiero po 3 latach małżeństwa, droga do obywatelstwa przez uznanie trwa w praktyce kilka lat od ślubu. Niezależnie od tego Prezydent RP może nadać obywatelstwo każdemu cudzoziemcowi, ale jest to jego uznaniowa decyzja.
Najwięcej czasu zajmuje zwykle zebranie dokumentów cudzoziemca: aktu urodzenia, dokumentów o stanie cywilnym i zaświadczenia o zdolności prawnej, wraz z tłumaczeniami. Gdy zaświadczenia nie da się uzyskać, rozwiązaniem jest wniosek do sądu. Sam ślub może się odbyć najwcześniej miesiąc po złożeniu zapewnienia w USC.
Po ślubie trzeba osobno zadbać o legalny pobyt cudzoziemca: wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy, a po latach o pobyt stały i ewentualnie uznanie za obywatela polskiego.
Redakcja kancelarii
Votum Legal Halaś, Konieczny i Wspólnicy sp.k.
Artykuły redakcji przygotowują prawnicy kancelarii na podstawie aktualnych przepisów. Stan prawny: październik 2026 r.
Małżeństwo
Rozdzielność majątkowa przed ślubem i w trakcie małżeństwa.
Cudzoziemcy
Kiedy cudzoziemiec dostaje PESEL i jak o niego wystąpić.
Pobyt
Jak zalegalizować pobyt dziecka urodzonego w Polsce.
W tym artykule
Opisz, z jakiego kraju pochodzi narzeczony lub narzeczona i jakie dokumenty już macie. Sprawdzimy, czego brakuje, przygotujemy wniosek do sądu o zwolnienie z dokumentu i pomożemy z wnioskiem o pobyt po ślubie.
Formularz kontaktowy
Wypełnij formularz a my skontaktujemy się w możliwie najkrótszym czasie.